'भारूड' हा रचनाप्रकार कोणी रूढ केला?
EN
Who popularized the 'Bharud' poetic composition style?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) संत एकनाथ
मराठी संतसाहित्याच्या इतिहासानुसार पर्याय (३) संत एकनाथ हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (३) अचूक उत्तर: मराठी साहित्यात 'भारूड' (Bharud) हा लोकविलक्षण व रूपकात्मक रचनाप्रकार संत एकनाथ महाराज (१६ वे शतक, पैठण) यांनी अत्यंत लोकप्रिय व रूढ केला. संत एकनाथांनी सर्वसामान्य, अशिक्षित जनतेला परमार्थाचे व नीतीचे धडे देण्यासाठी दैनंदिन लोकजीवनातील पात्रांवर (उदा. विंचू, सर्प, जोशी, वासुदेव, दादला, पिंगळा, बुरुड, गोंधळी) रूपके रचली. त्यांचे 'विंचू चावला' हे भारूड महाराष्ट्रात सर्वाधिक प्रसिद्ध आहे.
•
पर्याय (१) चुकीचा: संत ज्ञानेश्वर महाराजांनी 'भावार्थ दीपिका' (ज्ञानेश्वरी), 'अमृतानुभव' आणि 'हरिपाठ' रचले.
•
पर्याय (२) चुकीचा: संत तुकाराम महाराज हे 'अभंग' रचनेसाठी जगप्रसिद्ध आहेत.
•
पर्याय (४) चुकीचा: संत जनाबाई यांनी नामदेव भक्ती परंपरेत भावोत्कट अभंग रचले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: मराठी संतांचे वैशिष्ट्यपूर्ण साहित्यप्रकार:
•
संत ज्ञानेश्वर: ज्ञानेश्वरी, ओवी, पसायदान.
•
संत नामदेव: अभंग, हिंदी पदरचना (गुरू ग्रंथ साहिब).
•
संत एकनाथ: भारूड, एकनाथी भागवत, रुक्मिणी स्वयंवर.
•
संत तुकाराम: तुकारामाची गाथा (अभंग).
•
समर्थ रामदास: मनाचे श्लोक, दासबोध.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Sant Eknath
In the history of Marathi Bhakti literature, Option (3) Sant Eknath is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (3) is correct: Sant Eknath Maharaj (1533–1599 AD) popularized and brought the allegorical folk composition style called 'Bharud' (भारूड) to immense cultural heights. To impart spiritual, ethical, and egalitarian teachings to ordinary working folks, Sant Eknath composed vivid theatrical allegories drawing upon everyday village characters (e.g. 'Vinchu Chawla' - Scorpion Sting, Vasudev, Gondhali, Bahurupi).
•
Option (1) is incorrect: Sant Dnyaneshwar composed the monumental *Dnyaneshwari* (Bhavarth Deepika), *Amritanubhav*, and *Haripath*.
•
Option (2) is incorrect: Sant Tukaram is renowned for his transcendental *Abhangas* (*Tukaram Gatha*).
•
Option (4) is incorrect: Sant Janabai composed devotional Abhangas dedicated to Lord Vitthala.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Landmark Literary Works of Marathi Saints:
•
Sant Dnyaneshwar: *Dnyaneshwari*, *Pasaydan*.
•
Sant Eknath: *Bharud*, *Eknathi Bhagavata*, *Rukmini Swayamvar*.
•
Sant Tukaram: *Abhanga* compositions.
•
Samarth Ramdas: *Dasbodh*, *Manache Shlok*.