दबाव गटां' संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या : अ) ते सरकार आणि त्यांचे (गटाचे) सदस्य यांच्यातील दुवा म्हणून कार्य करतात. ब) ते सरकारच्या धोरण ठरविण्यावर, धोरण कर्त्यांवर, आणि धोरणाच्या अंमलबजावणीवर प्रभाव टाकतात. क) ते जनमतावर प्रभाव पाडण्याचा प्रयत्न करीत नाहीत. ड) ते निवडणुका लढतात आणि राजकीय सत्ता हस्तगत करण्याचा प्रयत्न करतात. वरीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?
EN
Consider the following statements regarding 'pressure groups':
a) They act as a link between the government and their members.
b) They influence government policy formulation, policy makers, and policy implementation.
c) They do not attempt to influence public opinion.
d) They contest elections and attempt to capture political power.
Which of the above statements are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) अ आणि ब
स्पष्टीकरण:
दबाव गटांची भूमिका आणि वैशिष्ट्ये:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: दबाव गट हे सरकार आणि आपले सदस्य यांच्यामधील संवादाचा व मागण्या पोहोचवण्याचा दुवा (Two-way link) म्हणून कार्य करतात.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: ते कायदेमंडळ, मंत्री आणि नोकरशाहीवर दबाव आणून सरकारी धोरणे ठरविण्यावर आणि त्यांच्या अंमलबजावणीवर थेट प्रभाव पाडतात.
•
विधान (क) चूक आहे: दबाव गट आपल्या मागण्यांसाठी अनुकूल वातावरण तयार करण्यासाठी प्रसारमाध्यमे, निवेदने आणि मोर्चांच्या माध्यमातून जनमतावर प्रभाव पाडण्याचा सक्रिय प्रयत्न करतात.
•
विधान (ड) चूक आहे: दबाव गट कधीही प्रत्यक्ष निवडणुका लढवत नाहीत आणि राजकीय सत्ता हस्तगत करण्याचा प्रयत्न करत नाहीत; हा राजकीय पक्ष आणि दबाव गट यातील मुख्य मूलभूत फरक आहे.
त्यामुळे केवळ विधाने (अ) आणि (ब) बरोबर असून अचूक उत्तर पर्याय (३) अ आणि ब आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: दबाव गट हे शासन व सदस्य यांच्यातील दुवा असतात आणि धोरणांवर प्रभाव टाकतात. ते जनमताला प्रभावित करतात, पण कधीही स्वतः निवडणुका लढवत नाहीत अथवा सत्ता काबीज करत नाहीत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) a and b
Explanation:
Role and functions of Pressure Groups:
•
Statement a is correct: Pressure groups act as a two-way transmission belt and vital communicative link between the state apparatus and their respective members.
•
Statement b is correct: They exert systematic influence on policy formulation, executive rulemaking, and administrative implementation to protect their interests.
•
Statement c is incorrect: Pressure groups routinely use media, seminars, and demonstrations to educate, mobilize, and actively influence public opinion in favour of their demands.
•
Statement d is incorrect: Pressure groups do not contest elections or seek direct political power; their primary objective is to influence power holders from the outside.
Therefore, only statements (a) and (b) are correct.
Hence, the correct answer is Option (3) a and b.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Pressure groups link members to government and influence policy, but never contest elections or hold state office directly.