सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था PSI Mains 2020 MEDIUM

जर यथायोग्य तत्परता दाखवूनही, फौजदारी प्रक्रिया संहितेतील कलम ________ , ________, _________ प्रमाणे समन्सची बजावणी करता येत नसेल तर बजावणी करणारा अधिकारी समन्सची एक प्रत समन्स काढलेल्या व्यक्तीच्या राहत्या घरावर किंवा घरवाडीत सामान्यपणे राहत असेल तेथे ठळकपणे दिसेल अशा जागी लावेल आणि तदनंतर न्यायालय योग्य वाटतील अशा चौकश्या केल्यानंतर समन्स रीतसर बजावण्यात आले आहे असे घोषित करु शकेल.

EN If service cannot by the exercise of due diligence be effected as provided in Sections ......, ......, ...... of the Code of Criminal Procedure, the serving officer shall affix one of the duplicates of the summons to some conspicuous part of the house or homestead in which the person summoned ordinarily resides; and thereupon the Court, after making such inquiries as it thinks fit, may declare that the summons has been duly served.
A
63, 64, 65
B
64, 65, 66
C
61, 62, 63
✓
62, 63, 64
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) 62, 63, 64

सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:

• फौजदारी प्रक्रिया संहिता, १९७३ चे कलम ६५ (पूर्वी तरतूद केल्याप्रमाणे बजावणी करता येत नसेल तेव्हाची कार्यपद्धती - Substituted Service):
• कलम ६५ मधील नेमका वैधानिक मजकूर:

*"जर यथायोग्य तत्परता दाखवूनही, कलम ६२, कलम ६३ किंवा कलम ६४ मध्ये तरतूद केल्याप्रमाणे समन्सची बजावणी करता येत नसेल,

तर बजावणी करणारा अधिकारी समन्सची एक प्रत समन्स काढलेल्या व्यक्तीच्या नेहमीच्या राहत्या घराच्या किंवा जागेच्या ठळकपणे दिसेल अशा दर्शनी भागावर लावील (Affix) आणि तदनंतर न्यायालय योग्य वाटेल अशी चौकशी केल्यानंतर समन्स रीतसर बजावण्यात आले आहे असे घोषित करू शकेल किंवा नवीन समन्स काढू शकेल."*

• कलमांचा क्रम:
• कलम ६२: समन्स प्रत्यक्ष बजावणे (Personal service).
• कलम ६३: कंपन्या/निगमांवर समन्स बजावणे (Service on corporate bodies).
• कलम ६४: व्यक्ती न सापडल्यास कुटुंबातील प्रौढ पुरुष सदस्यावर बजावणे (Service on adult male member).
• कलम ६५: या तिन्ही (६२, ६३, ६४) पद्धतींनी बजावणी न झाल्यास घराच्या दर्शनी भागावर समन्स डकवणे.
• त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय (४) ६२, ६३, ६४ हे आहे.
• (भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, २०२३ चे कलम ६७).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

समन्स बजावण्याचा क्रम (CrPC):

1. कलम 62: प्रत्यक्ष व्यक्तीला समन्स देणे.
2. कलम 63: कंपनी/सोसायटीवर बजावणे.
3. कलम 64: व्यक्ती न सापडल्यास प्रौढ पुरुष सदस्याला देणे.
4. कलम 65: वरील ६२, ६३, ६४ अयशस्वी ठरल्यास घराच्या दर्शनी भागावर समन्स डकवणे (Substituted service).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) 62, 63, 64

Detailed Legal Analysis:

• Section 65 of the Code of Criminal Procedure, 1973 (Procedure when service cannot be effected as before provided):
• Explicitly provides:

*"If service cannot by the exercise of due diligence be effected as provided in section 62, section 63 or section 64, the serving officer shall affix one of the duplicates of the summons to some conspicuous part of the house or homestead in which the person summoned ordinarily resides; and thereupon the Court, after making such inquiries as it thinks fit, may either declare that the summons has been duly served or order fresh service in such manner as it considers proper."*

• The preceding sections referenced are:
• Section 62: Personal service by police.
• Section 63: Service on corporate bodies and societies.
• Section 64: Service on an adult male family member when the person cannot be found.
• When service under Sections 62, 63, and 64 fails, Section 65 operates as substituted service by affixation.
• Hence, the referenced sections are 62, 63, 64 (Option 4).
• (Corresponding provision under BNSS, 2023: Section 67).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Hierarchy of Summons Service:

1. Direct service (Section 62).
2. Corporate service (Section 63).
3. Adult male family member (Section 64).
4. Substituted service by affixing to house (Section 65 references 62, 63, 64).
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →